Stamboom

Op deze pagina wil ik wat laten zien van de stamboom van de Penninga’s. I.v.m. de privacy stop ik bij Wiebe Pieter Penninga (1900-1989) en Antje Iwema (1905-1954).
Ik ben al sinds 1980 bezig met het onderzoeken van de stamboom. Het begon met de vraag waar opa was geboren. In de tijd zonder internet schreef ik een brief naar het gemeentehuis. Na een paar weken kwam er een brief terug en had ik 1 puzzelstukje. Na nog een paar brieven naar gemeenten werd ik verwezen naar het Rijksarchief in Groningen. Daar speurde ik uren en uren naar een document dat me iedere keer weer een stapje verder bracht.  De speurtocht ging geografisch van de stad Groningen naar Bedum, Sebaldeburen, Opende en Schraard naar Dokkum. Qua tijd ging het van opa met kleuren tv, waarvan hij niet wist hoe alles werkte, naar de Franse tijd en de spaanse tijd (80-jarige oorlog).
De namen van voorvaderen zijn een puzzel op zich. Waarom heet Jannes PENNINGA als hij een zoon is van Pieter Rienks SALMASIUS? Is hier sprake van het aannemen van een (andere) achternaam in de Franse tijd, was hij een adoptiekind die zijn eigen naam behield, of heeft hij de naam van zijn moeders kant meegenomen omdat de Penninga-dominees een zeer goede naam hadden? We weten het (nog) niet. Penninga is Penninga, behalve voor Jannes Pieters Penninga die Pennenga schreef, met een E dus. En hoe zit het met Pytter SALMASIUS die de zoon is van Andrys VERJELSMA (Verjelsma = Vrouwe Jelsma)?
Rond 1600 is er amper administratie in Noord Nederland. Er staan in boeken vaak alleen voornamen en patroniemen (zoon van) maar geen achternamen.
De spelling van namen is niet altijd eenduidig. Varianten op Pieter zijn: Pitter, Pijtter of Pyter. Varianten op Salmasius zijn: Salmajus of Zamajus.
Een geboortedatum is niet altijd een geboortedatum. In vroeger tijd was er geen burgerlijke stand, er waren alleen kerkboeken of burgerboeken. In kerkboeken werd de geboorte- of doopdatum genoteerd. Kinderen werden soms kort na de geboorte gedoopt, maar het komt ook voor dat na de geboorte van het vierde kind ze allemaal gedoopt werden. Daarbij werd iedere geboortedatum niet of niet even precies genoteerd.
De handschriften zijn ook nogal veranderd. Rond 1900 is het ‘oma’s handschrift’, rond 1500 lijkt het haast spijkerschrift.
Hoe verder je terug gaat in de tijd, des te moeilijker het zoeken is. Ondanks al deze hindernissen is het een fantastische hobby om te zoeken naar ‘onze roots’.

Hendrick Andries (????-????)
Andrys Andryses Verjelsma (1633-????)
Pyter Andries Salmasius (1659-1695)
Rienk (Renicus) Salmasius (1691-1747)
Pieter Rienks Salmasius (1722-1809)
Jannes Penninga (1792-1847)
Jan Penninga (1828-1866)
Jannes Penninga (1861-1941)
Wiebe Pieter Penninga (1900-1989)

Chronologisch begint mijn zoektocht in Dokkum waar in de ‘burgerboeken’ Andries Andries en zijn zoon Pieter Andries vermeld worden. Pieter heeft daar op de ‘latijnse school’ gezeten (een soort gymnasium). De school was vlak bij de werf waar op dat moment de VOC-schepen werden gebouwd.
Pieter Andries kreeg een baan in Schraard (in de buurt van Bolsward) als schooldienaar. Hij trof daar een vriend van hem, dominee Jacobus Steenwijk. Jacobus zijn zusje kwam ook vanuit Dokkum over. Pieter trouwde met haar.
Als schooldienaar was Pieter: hoofd van het schooltje (1 klas??), voorzanger in de kerk, begrafenisondernemer en boer. Maar eigenlijk was iedereen een beetje boer; ieder verbouwde wat groeten en had wat beesten voor boter, kaas, eieren en vlees.
Vier zoons van Pieter zaten op godsdienstles bij zijn zwager die predikant was van de kerkjes. In de kerk van Longerhouw ligt nog steeds de grafsteen van ds. Jacobus Steenwijk.
Toen Rienk Salmasius predikant werd veranderde zijn naam in het deftige Renicus Salmasius. Hij werd predikant ‘toe Sijbaldebuieren’ (in Sebaldeburen), later in Opende. In Opende ging het bergafwaarts; hij had regelmatig aanvaringen met de kerkenraad. Vaak ging het over zijn drankgebruik. Hij is na 30 jaar predikant te zijn geweest in 1744 wegens overmatig drankmisbruik uit zijn ambt gezet. Ook de broer van Rienk, Andries, is uit zijn ambt gezet. Van hem zijn verhalen bekend over weddenschappen  en drankmisbruik. De andere twee broers zijn tot hun dood predikant gebleven. Vreemd is dat de naam van Rienk zijn vrouw nergens te vinden is.  Wel is de naam van zijn zoon Pieter bekend. En zijn beroep. Geen hooggeachte schooldienaar of predikant, maar boerenarbeider. En zo ook de nakomelingen. Jan Penninga hield er naast arbeider te zijn, een tweede baan op na; hij was horlogemaker.
Jannes had een heel andere baan; hij was boderijder. Met paard en wagen, later met een vrachtauto, van dorp naar dorp richting de stad. Onderweg bestellingen opnemen voor de klanten; zoals kleding en potten & pannen. In de stad werden de boodschappen verzameld en de laatste nieuwtjes aangehoord. Daarna al bezorgende langs de klanten weer terug.
Wiebe was in de oorlog naast boer en (beton-)timmerman begonnen met een bedrijfje in klompen maken.


 


2 november 1662
Doop Pieter, zoon van Andries Andries (Dokkum DTB 206e) (DTB staat voor Doop- Trouw- en Begrafenisboeken)

14 februari 1691
Doop Rienk Salmasius en zijn zusje Marieke van 27 januari 1693
14 februari 1691
Rienk, een soon van Piter Andries scgoold; op de 12 Feb: 1691
Marike, een dogter van Piter Andries scgoold; op de 29 Januari 1693

1695
Trijntje Steenwijk (weduwe van Pytter Andries Salmasius) verhuist van Schraard (Fr) verhuist naar Longerhouw (Fr) en wordt daar lid van de kerk

1708
Andries, Johannes en Renicus Salmasius doen belijdenis in de kerk van Longerhouw

1714-1729
Renicus Salmasius predikant te Sebaldeburen (Nr 8)

1721-1726
Verhalen over Dominee Andreas Salmasius (Een broer van Renicus)

18 juni 1744 Renicus Salmasius in Opende uit ambt van predikant ontheven wegens dronkenschap

16 mei 1820
Jannes Pieters Penninga – Nationale Militie (dienstkeuring)

15 januari 1847
Jannes Pieters Penninga overleden (1792-1847)

24 februari 1866
Overlijdensakte Jan Penninga te Oldekerk (1828-1866)

17 juli 1900
Geboorteaangifte Wiebe Pieter Penninga

27 mei 1927
Wiebe Penninga huwt Antje Iwema te Grootegast

21 mei 1935
Anke van der Molen overleden (echtgenote van Jannes Penninga (1861-1941)

19 juli 1937
Antje Penninga op 1 jarige leeftijd overleden, dochter van Wiebe Penninga en Antje Iwema

19 april 1941
Jannes Penninga overleden te Bedum